އިސްލާމްދީނުގައި އަވަށްޓެރިންނަށް ހެޔޮކޮށް ހިތުމަކީ ހަމައެކަނި ރިތި އަޚްލާޤެއް ނޫނެވެ. އެއީ ފުރިހަމަ އީމާންތެރިކަމުގެ ނިޝާނެކެވެ. މާތްﷲ ވަނީ ހުރިހާ ގުޅުންތަކެއްގައިވެސް އޯގާތެރިކަމާއި އިންސާފުވެރިކަން އިސްކުރުމަށް އަމުރުކުރައްވާފައެވެ. އަދި އިސްލާމްދީނުގައި އަވަށްޓެރިންނަށް ޚާއްޞަ މަޤާމެއް ދެވިގެންވެއެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި މާތްﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ.
“އަދި ތިޔަބައިމީހުން ﷲ އަށް އަޅުކަން ކުރާށެވެ! އަދި އެކަލާނގެއާ އެއްވެސް އެއްޗަކާ ޝަރީކު ނުކުރާށެވެ! އަދި މައިންބަފައިންނަށާއި، ގާތްތިމާގެ މީހުންނަށާއި… ގާތް އަވަށްޓެރިޔާއަށާއި، ދުރު އަވަށްޓެރިޔާއަށް ހެޔޮކޮށް ހިތާށެވެ.”
(ސޫރަތުއްނިސާ: 36)
މި އާޔަތުން ވަރަށް ސާފުކޮށް އެނގޭ ގޮތުގައި، އަވަށްޓެރިންނަކީ ގާތްތިމާގެ މީހުން ކަމުގައި ވިޔަސް ނުވަތަ ބީރައްޓެހިން ކަމުގައި ވިޔަސް، މުސްލިމުން ކަމުގައި ވިޔަސް ނުވަތަ ޣައިރު މުސްލިމުން ކަމުގައި ވިޔަސް، އެ އެންމެންނަކީވެސް އޯގާތެރިކަމާއި އިޙްތިރާމް ޙައްޤުވާ ބައެކެވެ.
ކީރިތި ރަސޫލާ މުޙައްމަދު ﷺ ވަނީ އަވަށްޓެރިންގެ ޙައްޤުތަކާ ބެހޭގޮތުން އެތައް ފަހަރަކު ބާރުއަޅުއްވާފައެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘްކުރެއްވި ގޮތުގައި، ޖިބްރީލްގެފާނު އަވަށްޓެރިންނަށް ހެޔޮކޮށް ހިތުމަށް އެކަލޭގެފާނަށް ވަޞިއްޔަތް ކުރެއްވިލެއް ގިނަކަމުން، އަވަށްޓެރިންނަށް ވާރުތަ މުދަލުން ބައެއް ލިބޭނެ ކަމަށްވެސް ހީފުޅުވިއެވެ. (ޞަޙީޙުލް ބުޚާރީ އަދި ޞަޙީޙު މުސްލިމް)
އެހެން ޙަދީޘެއްގައި ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. “އެމީހެއްގެ އުނދަގުލުން އޭނާގެ އަވަށްޓެރިޔާ އަމާންކަންމަތީ ނުވާ މީހަކީ މުއުމިނެއް ނޫނެވެ.” މީގެ މާނައަކީ ބަހުން ނުވަތަ ޢަމަލުން، އަޑުގަދަކޮށްގެން، ދޭތެރެޖައްސައިގެން ނުވަތަ ބޭއިންސާފުން އަވަށްޓެރިޔާއަށް ދެވޭ ކޮންމެ އަނިޔާއަކީ އިސްލާމްދީނުގައި ވަރަށް ސީރިއަސް ކަމެއް ކަމެވެ.
އަވަށްޓެރިންނަށް ހެޔޮކޮށް ހިތިދާނެ ގޮތްތައް
އަވަށްޓެރިންނަށް ހެޔޮކޮށް ހިތުމަކީ އާދައިގެ ނަމަވެސް އެތައް ސަވާބެއް ލިބިގެންވާ ކަމެކެވެ.
– ހިނިތުންވުމާއެކު ސަލާމްކުރުން
– އެހީތެރިކަމަށް ބޭނުންވާ ވަގުތުތަކުގައި އެހީވުން
– ކާބޯތަކެތި ހިއްސާކުރުން (ޚާއްޞަކޮށް ރަމަޟާން މަހު)
– އަޑުގަދަކުރުމާއި އުނދަގޫވާނެ ކަންކަމުން ދުރުހެލިވުން
– ބަލިވުމުން ޙާލުބެލުން
– އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުގެ ސިއްރުތަކާއި އަބުރު ރައްކާތެރިކުރުން
މީގެއިތުރަށް ގޭގައި ހަދާފައި ހުންނަ ކާބޯތަކެތި ހިއްސާކުރުން ފަދަ ކުދިކުދި ކަންކަމުންވެސް ބޮޑެތި ދަރުމަ ލިބެއެވެ. އެގޮތުން ރަސޫލާ ﷺ ވަނީ ސޫޕް (ނުވަތަ ރިހަ) ކައްކާއިރު ފެން ގިނަކޮށްލައިގެންވެސް އަވަށްޓެރިންނަށް އޭގެ ބައެއް ދިނުމަށް ބާރުއަޅުއްވާފައެވެ.
ދިވެހިރާއްޖެ ފަދަ ކުދި ޖަޒީރާ ރަށްތަކުގައި ދިރިއުޅޭ އަހަރެމެންގެ ތެރެއިން ގިނަ ބަޔަކަށް އަވަށްޓެރިންނަކީ އާއިލާގެ މެންބަރުން ފަދަ ބައެކެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކު އެމީހުން ފެނެއެވެ. އެކުގައި ނަމާދުކުރެއެވެ. އަދި އަހަރެމެންގެ ދަރިން ބޮޑުވަނީ އެކުގައެވެ. އިސްލާމްދީން އަހަރެމެންނަށް ދަސްކޮށްދެނީ އަމިއްލަ ގެއިން ފެށިގެން ވަރުގަދަ، އަމާން މުޖުތަމަޢެއް ބިނާކުރުމަށެވެ. ރަނގަޅު މުސްލިމަކީ އެމީހެއްގެ ފަރާތުން އެހެން މީހުންނަށް އަމާންކަމާއި ހިތްހަމަޖެހުން ލިބޭ މީހާއެވެ.
އަވަށްޓެރިންނަށް އޯގާތެރިވުމަކީ ދިރިއުޅުމުގައި ބަރަކާތް ލިބޭ ކަމެކެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން އެއްބައިވަންތަކަން ވަރުގަދަވެ، ނަފުރަތު ފިލައިގެންދެއެވެ. ޤިޔާމަތް ދުވަހުން މީހުންގެ ޙައްޤުތަކާ މެދު ވަރަށް ފަރުވާތެރިކަމާއެކު ސުވާލުކުރެވޭނެއެވެ. އަވަށްޓެރިންނާ މެދު ކެތްތެރިކަމާއި ރަޙުމާއެކު މުޢާމަލާތްކުރި މީހުންނަށް ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުން ބޮޑުވެގެންވާ ދަރުމަ ލިބޭނެއެވެ.
މާތްﷲ އަހަރެމެންނަކީ އަވަށްޓެރިންގެ ޙައްޤުތަކަށް އިޙްތިރާމްކުރާ، އަދި މުޖުތަމަޢުގައި ލޯބި އާލާކުރާ ބައެއް ކަމުގައި ލައްވާށިއެވެ. އާމީން.