ފިޠުރަ ޢީދަކީ މުޅި ދުނިޔޭގެ މުސްލިމުންނަށް އުފާވެރިކަމާއި، ޝުކުރުވެރިވުމާއި، ފާހަގަކުރުމުގެ ދުވަހެކެވެ. މިއީ ރޯދަހިފުމާއި، ކެތްތެރިކަމާއި، ރޫޙާނީ ކުރިއެރުމުގެ މާތް މަސް ކަމަށްވާ ރަމަޟާން މަސް ނިމުމުގެ ރަމްޒެކެވެ. އުފާފާޅުކުރުމުގެ އިތުރުން، ޢީދު ދުވަހަކީ ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ގެ ރީތި ސުންނަތްތަކެއް އެކުލެވިގެންވާ ދުވަހެކެވެ. މި ސުންނަތްތަކުގެ ސަބަބުން މި ދުވަހުގެ މާނަ ފުންވެ، ބަރަކާތް އިތުރުވެގެންދެއެވެ.
ޠަހާރަތުން ދުވަސް ފެށުން
ޢީދު ނަމާދަށް ދިއުމުގެ ކުރިން ހިނައިގަތުމަކީ (ޣުސްލު ކުރުމަކީ) ސުންނަތެކެވެ. މިއީ ސާފުތާހިރުކަމާއި، އާރޯކަމާއި، މި ޚާއްޞަ މުނާސަބަތަށް ދެވޭ އިޙްތިރާމް ރަމްޒުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. އަދި ސާފުތާހިރު، އެމީހެއްގެ އަތުގައި ހުރި އެންމެ ރީތި ހެދުން އެޅުމަކީވެސް، ދުވަހުގެ އުފާވެރިކަމާއި ގަދަރުވެރިކަން ހާމަކޮށްދޭ، ބާރުއެޅިގެންވާ ކަމެކެވެ.
ނަމާދަށް ދިއުމުގެ ކުރިން ކެއުން
ފިޠުރުގެ ޢީދު ދުވަހު، ޢީދު ނަމާދަށް ދިއުމުގެ ކުރިން އެއްޗެއް ކެއުމަކީ ސުންނަތެކެވެ. އެންމެ ރަނގަޅީ އެކެއް ނުވަތަ (އޮޑް ނަމްބަރސް) އަދަދަކަށް ކަދުރު ކެއުމެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ އަމަލުކުރެއްވި މި ގޮތަކީ، ރޯދަހިފުން ނިމުނުކަން އަންގައިދޭ އަދި ރޯދަ މަހުގެ ދުވަސްތަކާއި ޢީދު ދުވަސް ތަފާތުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.
ފިޠުރު ޒަކާތް ދިނުން
ޢީދު ނަމާދުގެ ކުރިން އަދާކުރަންޖެހޭ އެންމެ މުހިންމު އެއް ވާޖިބަކީ ފިޠުރު ޒަކާތެވެ. މިއީ ރޯދަވެރިޔާގެ ރޯދަ ތާހިރުކޮށްދޭ އަދި ނިކަމެތިންނަށްވެސް ޢީދުގެ އުފަލުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުޞަތު ހޯދައިދޭ ކަމެކެވެ. މިއީ ޢީދު ނަމާދުގެ ކުރިން ދޭންޖެހޭ އެއްޗެކެވެ. އޭރުން މުޖުތަމަޢުގެ އެންމެންނަށްވެސް އަބުރުވެރިކަމާއެކު ޢީދު ފާހަގަކުރެވޭނެއެވެ.
ތަކުބީރު ކިޔުން
ޢީދު ވިލޭރޭ ފެށުނީއްސުރެ ޢީދު ނަމާދާ ހަމައަށް ތަކުބީރު ކިޔުމަށް މުސްލިމުންނަށް ބާރުއަޅުއްވާފައިވެއެވެ:
الله أكبر، الله أكبر، لا إله إلا الله، الله أكبر، الله أكبر ولله الحمد.
މި ޛިކުރުގެ ސަބަބުން މުޅި މާޙައުލު ﷲ އަށް ކުރެވޭ ޙަމްދުތަކުން ފުރިގެންދާއިރު، އެކަލާނގެ މަތިވެރިކަމާއި ރަޙްމަތް މުއުމިނުންނަށް ހަނދާންކޮށްދެއެވެ.
ޢީދު ނަމާދުގައި ބައިވެރިވުން
ޢީދު ނަމާދަކީ ދުވަހުގެ މުހިންމު ސުންނަތެކެވެ. މިއީ ޖަމާޢަތުގައި، ގިނަފަހަރަށް ހާމަ މައިދާންތަކުގައި ނުވަތަ ބޮޑެތި މިސްކިތްތަކުގައި ކުރެވޭ ނަމާދެކެވެ. މީގެ ސަބަބުން މުޅި މުޖުތަމަޢު ފިރިހެނުންނާއި، އަންހެނުންނާއި، ކުޑަކުދިން އަދި އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުން އެއްބައިވަންތަކަމާއި އަޅުކަމުގެ ތެރެއަށް ޖަމާކޮށްދެއެވެ.
ހިނގާ މަގު ބަދަލުކުރުން
ޢީދު ނަމާދަށް ދާ މަގު ނޫން އެހެން މަގަކުން އެނބުރި އައުމަކީ ސުންނަތެކެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ މިގޮތަށް އަމަލުކުރެއްވިއެވެ. ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި މީގެ ޙިކުމަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ސަލާމް ގޮވުން އިތުރުކުރުމާއި، މުޖުތަމަޢުގެ ގުޅުން ބަދަހިކުރުމާއި، ޢީދު ދުވަހުގެ މައްޗަށް ހެކިބަސް ދިނުން ހިމެނެއެވެ.
ސަލާމްކުރުމާއި އުފާވެރިކަން ފެތުރުން
މުސްލިމުން އެކަކު އަނެކަކާ ބައްދަލުވާއިރު އަންނަނިވި ފަދަ ޢިބާރާތްތަކުން ސަލާމްކޮށް އުޅުމަށް ބާރުއަޅުއްވާފައިވެއެވެ:
“تَقَبَّلَ اللهُ مِنَّا وَمِنْكُمْ”
(ﷲ އަޅަމެންގެ ފަރާތުންނާއި ތިޔަބޭފުޅުންގެ ފަރާތުން [ހެޔޮ އަމަލުތައް] ގަބޫލުކުރައްވާށިއެވެ.)
ޢީދަކީ އުފާވެރިކަން ފަތުރައި، ތިމާގެ މީހުންނަށް ޒިޔާރަތްކޮށް، އާއިލީ ގުޅުން ދަމަހައްޓައި، އެކަކު އަނެކަކަށް މަޢާފުކުރާ ދުވަހެކެވެ.
މެދުމިނުގައި ހިފެހެއްޓުމާއި ޝުކުރުވެރިވުމުގެ ދުވަހެއް
ޢީދަކީ އުފާފާޅުކުރުމުގެ ދުވަހެއް ނަމަވެސް، އިސްލާމްދީން އުނގަންނައިދެނީ މެދުމިނުގައި ހިފެހެއްޓުމަށާއި ޝުކުރުވެރިވުމަށެވެ. ކެއިންބުއިމާއި، ބައްދަލުވުންތަކާއި، އުފާފާޅުކުރުންތަކުގައި އިސްރާފުކުރުމެއް ނެތި، ﷲ ހަނދުމަކޮށް، އަދަބުވެރިކަމުގެ މިންގަނޑުތަކުގެ ތެރޭގައި ދެމިތިބެންޖެހެއެވެ.
ފިޠުރުގެ ޢީދަކީ ހަމައެކަނި އުފާފާޅުކުރުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ރަމަޟާން މަސް ފުރިހަމަކުރުމުގެ ހެޔޮ ތައުފީޤު ދެއްވިކަމަށްޓަކައި ﷲ އަށް ޝުކުރުވެރިވާ ދުވަހެކެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ގެ ސުންނަތްތަކަށް ތަބާވުމުން، މުސްލިމުންގެ ޢީދު އިތުރަށް މާނަފުންވެ، ބަރަކާތްތެރިވެ، ރޫޙާނީ ގޮތުން ފުރިހަމަވެގެންދާނެއެވެ.