އިންޞާފު ހޯދައިދިނުމަކީ” ހަމައެކަނި މަސައްކަތް ކަމަށާއި އެކި މީސްމީހުންނަށް އިންޞާފު ލިބިގެން (ނުވަތަ) / ނުލިބިގެން އުޅޭ މައްސަލައަކީ، ވަރަށް ވިސްނާ ފިކުރުކުރާ މައްސަލައެއް ކަމަށް ޕްރޮސެކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހުސެއިން ޝަމީމް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.
އިންސާފެއް ނުލިބުނު މި މައުޟޫއަށް ލިޔުއްވާފާއިވާ ލިޔުމެއްގައި ޝަމީމް ވިދާަޅުވީ، ދިވެހިރާއްޖޭގައި އިންޞާފު ޤާއިމުކޮށްދިނުމުގެ ޒިންމާ ޙަވާލުވެފައިވާ މީހެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން ދެނެގަންނަންޖެހޭ އަސާސީ ކަމަކީ، ޤާއިމުކޮށްދޭންޖެހޭ ‘އިންޞާފަ’ކީ ކޮބައިތޯ ކަމެވެ. އަދި ޤާނޫނީ ނިޒާމުތައް ހަމަޖެހިފައިވާ ގޮތުން، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ހައިސިއްޔަތުން ޤާއިމުކުރަންޖެހޭ އިންޞާފު ލިޔެފައި އޮތީ ޤާނޫނުތަކާއި ގަވާއިދުތަކާއި ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކުގައި ކަމަށާއި އެކަންވަނީ އަމިއްލަ ހިތުގައި ނުވަތަ ޤަބޫލުކުރާ ގޮތްތަކުގެ ތެރެއަކު ނޫން ކަމަށް ލިޔުއްވާފައިވެއެވެ.
“ ޤާނޫނީ ނިޒާމުގައި ‘އިންޞާފަ’ކީ، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކުރާ ޤާނޫނުތަކުގައި، ވަކި މިވެނި ކަމަކީ އިންޞާފުކަމަށް ލިޔެފައި އޮތް ކަންކަމެވެ. ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން، އެންމެން އެއްކޮށް ތިބެ ޤާނޫނުތައް ނުލިޔެވޭނެތީ، ޤާނޫނު ހެދުމަށް ބަޔަކު އިންތިޚާބުކުރީއެވެ. ރައްޔިތުންގެ އިޙްސާސްތައް ދެނެގަނެ، ރައްޔިތުންގެ ބޭނުންވާ ގޮތަށް، ޤާނޫނު ހެދުމުގެ މަސައްކަތް، ރައްޔިތުން ޙަވާލުކުރީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހާއެވެ. ވީމާ، ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން، ޤާއިމުކުރަންވީ ‘އިންޞާފަ’ކީ ކޮބައިކަން ކަނޑައެޅުމުގެ ބާރު އޮތީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގައެވެ. “ ޝަމީމް ލިޔުއްވާފައިވެއެވެ.
ޝަމީމް އިތުރަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކުރާ ޤާނޫނުތަކަށް ބަދަލު އަންނަ ނަމަވެސް އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި އޮތް ޙުކުމްތަކަށް ބަދަލެއް ނާންނައިރު މިޙާލަތުގައި އުފެދޭ ސުވާލަކީ، އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުން ސާބިތުވާން އޮތް ކަންކަން ތަންފީޒުނުކުރަނީ ކީއްވެގެންތޯ ކަމަށެވެ.
“ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 61 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި އޮތީ، “ޤާނޫނެއް ނުވަތަ ޤާނޫނަކުން ބާރު ލިބިގެން ހަދާ ޤަވާޢިދެއްގެ ދަށުން ވިޔަސް އެއްވެސް މީހަކަށް އަދަބެއް ދޭންވާނީ، އެ ޤާނޫނެއް ނުވަތަ އެޤަވާޢިދަކީ ޢާންމުކޮށް ޝާއިޢުކޮށްފައިވާ އެއްޗަކަށް ވާނަމައެވެ. އަދި މަނާ ކުރެވޭ ކަންތަކާއި، އެއިން ކަމެއް ކޮށްފި މީހަކަށް ދެވޭނޭ އަދަބު ސާފުކޮށް ބަޔާން ކޮށްފައި އޮވެގެންނެވެ.” އެހެންކަމުން، ޤާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ މީހުން ޢަމަލުކުރަންޖެހެނީ ޤާނޫނުގައި ލިޔެފައިވާ ކުށްތަކަށް އަދަބު ދިނުމަށެވެ. ޤާނޫނުގައި ވަކި ކަމެއް ނެތީވިއްޔާ، އެކަމެއް ޤާނޫނުގައި ލިޔެ، ‘އިންޞާފު’ އޮންނަންވީ ގޮތުގެ އިރުޝާދު ދިނުމަކީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މަސައްކަތެކެވެ. އެމީހަކަށް ފެންނަ ގޮތަކަށް، އެމީހެއްގެ ހިތަށް ފެނުނު ‘އިންޞާފު’ ޤާއިމުކުރުމަކީ ޤާނޫނީ ގޮތުން ހުއްދަ ކަމެއް ނޫނެވެ ” ޝަމީމްގެ ލިޔުމުގައިވެއެވެ.
އިންސާދު ހޯދާދެވޭނީ އިންސާފަކީ ކޮބާކަން ދެނެގަވިގެން، ސައްސަތައިން ސައްތަ މުސްލިމު ޤައުމެއްގަ އިސްލާމް ދީން ނޫން އެހެން ދީނަކަށް ވަކާލާރާ ބަޔަކު ފާޅުވެ އަލަށ ކުރުމަކީ އެ ކުރާ ދަ
އިންސާފު ގާއިމުކުރުމަކީ އެގައުމެއްގައި ޢަމަލުކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ދުސްތޫރުގައި ބަޔާން ކުރާކަމެއް އެއްމެންގެ މައްޗަށް ހަމަހަމަ ކަމާއެކު އަދާކުރުމުގެ. އެކަންނުވާނަމަ އެއީ އިންސާފު ގާއިމުނުވުމެވެ.